Günümüzde binalar, enerji tasarrufu sağlamak amacı ile, mümkün olduğu kadar sızdırmaz yapılmakta, iç ve dış ortam arasında hava akışı veya sızıntı önlenmeye çalışılmaktadır. Bu nedenle, binalarda egzost havasının atılması ve insanların ihtiyacı olan taze havayı sağlayan havalandırma sistemlerinin kullanılması, kaçınılmaz hale gelmiştir. İç mekanlarda konfor şartlarının oluşturulması için sıcaklık ve nem değerlerinin sağlanması yeterli olmayıp, taze hava oranı da göz önünde bulundurulmalıdır. Yapılan araştırmalar, sızdırmaz binalarda yaşayan insanların sağlığının, iç hava kalitesine direk bağlı olduğunu ve iç hava kalitesinin yükselmesi ile çalışanların performansında da artış olduğunu göstermiştir.

Eneko tavan tipi ısı geri kazanım cihazları, egzost havasının dış ortama atılması ve yerine taze havanın temini sırasında egzost havasının enerjisini taze havaya transfer ederek, enerjinin geri kazanılmasını da sağlamaktadır. Günümüzde enerji fiyatlarının artması ile, ısı geri kazanım cihazlarının kullanılması oldukça yaygınlaşmaya başlamıştır. Geri kazanılan enerjinin miktarı ise, egzost ve taze havanın debi. sıcaklık ve nem oranları ile eşanjörün verimine bağlıdır. Sistem içinde havanın dolaşımını sağlayan fanların verimi de, geri kazanılan net enerji miktannın belirlenmesinde önemlidir.

MODELLER

Cihazlar 9 değişik debide (500,800,1000,1500,2000,2500,3000 ve 4000 m3/h) tasarlanmıştır.

KONSTRÜKSİYONU

Standart tip ısı geri kazanım üniteleri, ısı geri kazanım eşanjörü, fan ve motor takımı ve gövdeden oluşmaktadır.
Fan ve Motor Takımı
Fanlar, çift emişli, sık kanatlı olup çift taraftan yataklanmıştır. Standart ürünlerde fan malzemesi galvanizdir. Motorlar tek fazlı, motor koruma sınıfı İP 55 ve izolasyon sınıfı ise F dir. Motorlar fana direk bağlanmaktadır, her hangi bir kayış kasnak mekanizması mevcut değildir.

Isı Geri Kazanım Eşanjörü

Alüminyum plakalardan oluşan çapraz akışlı plakalı ısı eşanjörü kullanılmaktadır. Bu tip ısı geri kazanım eşanjörieri, hareketli herhangi bir parça içermemektedir ve uzun ömre sahiptir. Korozyona dayanıklı Alüminyum plakalar, ısı transferini arttırmak amacı ile özel bir konstrüksiyona sahiptir. Cihazın çalışma şartlarına bağlı olarak, verim %70'e kadar ulaşabilmektedir. Hava, eşanjör hücresine gelmeden önce G4 sınıfı filtre ile filtrelenmektedir. Eşanjörde oluşan olası yoğuşmalara karşı, standart olarak yoğuşma tavası konulmaktadır. Özel prosesler için paslanmaz çelik kanatlı eşanjör de opsiyonel olarak mevcuttur.

Gövde

Eneko tavan tipi ısı geri kazanım cihazının gövdesi tek cidarlı olup, dış yüzeyi elektrostatik toz fınn boya ile kaplıdır. Isı ve ses izolasyonu, kalınlığı 10 mm olan ve içeriden gövde sacına yapıştırılan özel izolasyon malzemesi ile sağlanmıştır. Tüm ısı geri kazanım modellerinde yoğuşma olasılığına karşı yoğuşma tavası konulmuştur. Yoğuşan suyun tahliyesi cihaza konulan tahliye çıkışı vasıtası ile yapılmaktadır. Gerek taze hava, gerekse egzost havası cihaza girmeden önce G4 sınıfı filtre ile filtrelenmektedir. Filtrelerin temizlenmesi için cihazın yan yüzeylerinde servis kapağı konulmuştur. Cihazın tavana asılması için dış gövdede uygun mesnetler tasarlanarak gövdeye monte edilmiştir. Elektrik bağlantısı cihaz üzerinde bulunan buat kutusuna yapılmakta olup, başka herhangi bir bağlantıya gerek bulunmamaktadır. Hava sızdırmadığını sağlamak amacı ile cihaz giriş ve çıkış kanal bağlantılarında conta bulunmaktadır.
ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI VE VERİM

Pratikte, fan gücü ve diğer cihaz parametreleri ihmal edilerek, ısı geri kazanım cihazının verimi eşanjör verimine eşit tutularak, aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır. Bu bağıntıda (mcp)t taze hava ısıl kapasitesi olup, (mcp) mln egzost havası ile taze hava ısıl kapasitelerinden daha düşük olanıdır. Bu bağıntıdan da görüldüğü gibi, ısı geri kazanım cihazının verimi, egzost ve taze hava giriş ve çıkış sıcaklıkları ve hava debisiyle değişmektedir ve cihazın çalışma sıcaklık aralığına göre farklılık göstermektedir.
TASARIM VE HESAPLAMALAR
Isı geri kazanım cihazının verimi, egzost ve taze hava giriş ve çıkış sıcaklıkJan ve hava debisine bağlı olup, çalışma şartlannın değişmesi ile cihaz verimi değişmektedir. Eneko ısı geri kazanım cihazlarında, cihaz çalışma koşullarına göre verim %50 ile %70 arasında değişmektedir.

Tablo'da Eneko tavan tipi ısı geri kazanım cihazları ile ilgili bilgiler verilmiştir. Verilen hava debisi ve cihaz dışı basınç değerleri, nominal değerler olup, cihazın çalıştığı koşulların değişmesi ile bu değerler değişmektedir. Bilindiği gibi.cihazdaki hava debisi, cihaz dışı basınca bağlı olup, cihaz dışı basıncın artması ile hava debisi azalmaktadır. Nominal değerler dışında çalıştırılacak olan cihazlar için katalogda verilen basınç-debi eğrileri kullanılmalıdır.

OPSİYONLAR
a
ELEKTRİKLİ ISITICI
Eneko ısı geri kazanım cihazlarında üfleme sıcaklığını arttırmak için kullanılan elektrikli ısıtıcılar dikdörtgen ve dairesel tipte üretilebilmektedir. Uygulama bölgesi ve istenen üfleme sıcaklığına göre kapasiteleri belirlenmekte olan elektrikli ısıtıcılar isteğe bağlı olarak iki veya daha fazla kademeli olarak tasarlanabilirler. Dış ortam sıcaklığının çok düşük olduğu bölgelerde ise donma tehlikesini ortadan kaldırmak amacı ile taze hava emiş kanalında kullanılabilirler. Isı geri kazanım cihazlarıyla birlikte kullanılan elektrikli ısıtıcılar için gerekli elektriksel otomasyon panelleri firmamızdan temin edilebilmektedir. Bu paneller ısıtıcı için gerekli bağlantıları sağladığı gibi aynı zamanda üfleme veya emiş kanallarından sıcaklık ölçümü yaparak otomasyonu sağlamaktadır. Elektrikli ısıtıcılar, gövde, elektrikli ısıtıcı çubuktan (tijler), kablo bağlantı kutusu ve limit termostatlarından oluşmaktadır. Gövde ve elektrik kutusu galvaniz sac olup. gerektiğinde paslanmaz sacdan da yapılabilmektedir.
Elektrikli ısıtıcı çubukların dış yüzey malzemesi paslanmaz çeliktir. Elektrikli ısıtıcı gücünün hesaplanabilmesi için, hava debisi, giriş sıcaklığı ve istenen üfleme havası sıcaklığı bilinmesi gerekir. Isıtıcı kapasitesi hesaplanmasında aşağıdaki formülden faydalanılabilir.
Q = Vx0.335x(T2-T1)

Q: Elektrikli ısıtıcı gücü (VVatt)

v: Hava debisi (m3/h)
T2: Elektrikli ısıtıcı hava çıkış sıcaklığı (°C)

T,: Elektrikli ısıtıcı hava giriş sıcaklığı (°C)
SUSTURUCU
Susturucuların dış cidarı galvaniz sacdan imal edilmekte olup iç cidan isteğe bağlı olarak pertore sac veya koruyucu cam tulünden oluşmaktadır. İki cidar arasında ise ses sönümlemesini sağlayan izolasyon malzemesi bulunmaktadır. Susturucu montajında hava akımının susturucu içinde düzgün ve paralel olarak akması ve türbulans oluşturmamasına dikkat edilmelidir. Bu nedenle, dirsek, lan veya kesit değişiminin söz konusu olduğu durumlarda hava akışının paralel olabilmesi için, bu elemanlar ile susturucu arasında uygun mesafe bırakılması gerekir. Firmamız tarafından gerekli bilgiler verilebilmektedir.
KONTROL ÜNİTESİ
İstek üzerine bağımsız olarak çalışan cihazlar için, kontrol ünitesi cihaz ile beraber verilebilmektedir. Cihazların kullanım yer ve amacına göre firmamız tarafından aşağıdaki kontrol sistemleri sunulmaktadır.
1 - On-Off çalıştırma kiti: Yalnızca tek devirde egzost ve taze hava fanlarını çalıştırmakta, cihazın çalışma ve arıza durumu ayrıca gösterilmektedir.
2- Lineer Debi kontrol kiti: Cihazın açık veya kapalı konuma getirilmesini sağlamakla birlikte, aynı zamanda lineer bir şekilde debi ayarına da izin vermektedir. Debi %50 ile %100 arasında istenilen değerde değiştirilebilir. Egzost ve taze hava debileri için tek cihaz kullanılmakta olup negatif ve pozitif basınç istenilen yerlerde 2 cihaz kullanılabilir.
Isı geri kazanım cihazının kullanım koşulları ve akseuarlarına göre, değişik kontrol ünitesi tasarımlan da yapılabilmektedir.